Conflict Effecten Rapportering (CER)
Conflict Effecten Rapportering = Conflict Impact Assessment
Wat is een CIAS en wat is het niet; wat is het doel van een CIAS?
Een Conflict Impact Assessment (CIAS) tracht de wederzijdse impact tussen een interventie en een conflict of potentieel conflict in te schatten. Conflict impact assessment wordt meestal vertaald als Conflict Effecten Rapportering (CER) .
Wat?
Een interventie kan zowel een project, een programma, als een volledig beleid zijn. Een CIAS kan worden uitgevoerd voor een interventie in om het even welke sector - een CIAS hoeft helemaal niet noodzakelijk te worden uitgevoerd voor een interventie in de conflictsector (conflictpreventie, noodhulp, vredesopbouw, enz.), maar is wel noodzakelijk wanneer de interventie wordt geïmplementeerd in een conflictomgeving of in een potentiële conflictomgeving. In zulke gevallen zal een CIAS immers de impact inschatten van de interventie op het (potentiële) conflict enerzijds en van het conflict op de interventie anderzijds.
Wanneer?
Een CIAS kan worden uitgevoerd op drie momenten: voor (ex-ante), tijdens (monitoring) en na (ex-post) een interventie. Idealiter wordt een CIAS uiteraard op elk van deze drie momenten uitgevoerd.
Doel?
Het uiteindelijke doel van een CIAS is een effectieve en efficiënte design of re-design van een interventie: de interventie kan dan dusdanig worden aangepast dat a) de belemmerende impact van de conflictomgeving op de interventie maximaal wordt gereduceerd en b) de interventie zelf een maximale impact van 'toegevoegde vredeswaarde' (peace added value) heeft op de (potentiële) conflictomgeving. (In de praktijk kan dit zowel het vermijden van negatieve neveneffecten als het introduceren van vredesbevorderende effecten zijn.)
Voor wie en door wie?
Een CIAS wordt in principe uitgevoerd door externe consultants, hoewel FDI ook een CIAS trainingsmodule aanbiedt. Een CIAS wordt steeds uitgevoerd voor en in samenspraak met de managers van de interventie, de donoren en alle betrokken partijen (participatieve benadering).
Wat niet?
Een CIAS is dus geen klassieke evaluatie stricto senso: terwijl een klassieke evaluatie nagaat of de beoogde doelen zijn bereikt of kunnen worden bereikt en wat de positieve en negatieve neveneffecten van de interventie zijn of kunnen zijn, spitst een CIAS zich toe op de conflictomgeving en die neveneffecten die een impact hebben gehad of kunnen hebben op de (potentiële) conflictomgeving. In dat opzicht is een CIAS dus geen klassieke evaluatie, maar een zeer specifiek onderzoek van de wisselwerking tussen de interventie en de (potentiële) conflictomgeving. Vermits een CIAS werkt vanuit de zeer specifieke invalshoek van conflict/ conflictpreventie/vredesopbouw, kan een CIAS onmogelijk worden gebruikt als een totaalbeoordeling van een interventie. Een CIAS tracht niet te evalueren of een interventie al dan niet geslaagd is, maar probeert veeleer - in samenspraak met de implementerende organisatie - te valueren (= waarde inschatten) wat de toegevoegde vredeswaarde van een interventie is.
top
Hoe wordt een CIAS praktisch uitgevoerd?
Voorbereidende fase
Een CIAS wordt voorbereid door een conflictanalyse, het in kaart brengen van de interventie, en het opstellen van een vragenlijst en een lijst van respondenten.
Vermits een CIAS de wisselwerking tussen interventie en (potentieel) conflict poogt in te schatten, is het logisch dat in eerste instantie zowel het (potentiële) conflict als de interventie gedetailleerd in kaart worden gebracht.
Op basis van de conflictanalyse en de in kaart gebrachte interventie wordt dan - indien nodig met de hulp van externe experts - een vragenlijst (questionnaire) opgesteld. Het is ook belangrijk om op voorhand een zo gedetailleerd mogelijke lijst met relevante respondenten op te stellen.
De respondenten zijn uiteraard lokale mensen, dwz mensen die zich in de directe omgeving van de interventie en het (potentiële) conflict bevinden. Het is in deze uiterst belangrijk om zowel de mensen aan de basis (grass roots participation) als de decision-makers te interviewen.
Terreinfase
In een volgende fase gaat men op het terrein om de respondenten effectief aan een diepte-interview te onderwerpen. Het dusdanig verkrijgen van de nodige data is dus in grote mate een kwalitatief dataonderzoek. Op het terrein worden indien nodig ook de conflictanalyse en de in kaart gebrachte interventie gecorrigeerd.
Rapporteringfase
In de daaropvolgende fase dienen de gegevens te worden geïnterpreteerd. De kwaliteit van de conflictanalyse en de in kaart gebrachte interventie zijn op dat moment zeer belangrijk - de interpretatie van de verkregen gegevens kan onmogelijk correct gebeuren indien de conflictanalyse en het in kaart brengen van de interventie niet accuraat zijn gebeurd.
Het is in deze fase dat de feitelijke inschatting van de wederzijdse impact tussen (potentieel) conflict en interventie gebeurt (CIAS).
In een laatste fase worden de resultaten van de CIAS gebruikt om de interventie indien nodig zodanig te heroriënteren (re-design voor monitoring en een ex-post evaluatie en design voor een ex-ante evaluatie) dat de interventie een maximale toegevoegde vredeswaarde (peace added value) krijgt, dwz een minimale negatieve impact van het conflict op de interventie en een maximale positieve impact van de interventie op het (potentiële) conflict.